Η αποχώρηση ενός εργαζομένου από μία εταιρία αποτελεί ένα φυσιολογικό μέρος του κύκλου ζωής μεταξύ οργανισμού και εργαζομένου. Η αποχώρηση αυτή μπορεί να οφείλεται για πολλούς και διαφορετικούς λόγους. Είτε γιατί μπορεί να έχει προκύψει μία καλύτερη επαγγελματική ευκαιρία, είτε για προσωπικούς λόγους, είτε γιατί το εργασιακό περιβάλλον μπορεί να είναι δυσάρεστο. Η στιγμή της αποχώρησης μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για μία επιχείρηση. Για τον λόγο αυτό πολλές εταιρίες εφαρμόζουν την διαδικασία του exit interview (συνέντευξη αποχώρησης).
Τι είναι το exit interview;
Η συνέντευξη αποχώρησης (exit interview) είναι μία δομημένη και εμπιστευτική συζήτηση ή ένα ερωτηματολόγιο το οποίο συμπληρώνεται από το άτομο που σκοπεύει να αποχωρήσει οικειοθελώς από την εταιρία. Η διαδικασία αυτή πραγματοποιείται συνήθως από το τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού της εταιρίας ή της διοίκησης, είτε δια ζώσης είτε ηλεκτρονικά.
Στόχος της διαδικασίας αυτής είναι να καταγραφεί η συνολική εμπειρία του εργαζομένου μέσα στον οργανισμό, τα αίτια που τον οδήγησαν στην αποχώρηση, αλλά και οι απόψεις του σχετικά με την κουλτούρα, τις συνθήκες και τις ευκαιρίες εξέλιξης που προσφέρθηκαν.
Η σημαντικότερη διαφορά του exit interview από τις συνηθισμένες αξιολογήσεις απόδοσης είναι ότι πραγματοποιείται όταν ο εργαζόμενος δεν εξαρτάται πλέον επαγγελματικά από τον οργανισμό, γεγονός που συχνά οδηγεί σε πιο ειλικρινής απαντήσεις.
Γιατί το χρησιμοποιούν οι εταιρίες και ποιος είναι ο σκοπός τους ;
Οι εταιρίες επενδύουν χρόνο και πόρους στα exit interviews, καθώς είναι ένας τρόπος να συλλέξουν πολύτιμες πληροφορίες από άτομα που έχουν εργαστεί και βιώσει την καθημερινότητα της επιχείρησης.
Μέσα από αυτή την διαδικασία οι εταιρίες προσπαθούν να εντοπίσουν τους πραγματικούς λόγους αποχώρησης των εργαζομένων. Πιθανά προβλήματα στην διοίκηση και την κουλτούρα της εταιρίας. Αδυναμίες στις διαδικασίες on boarding, εκπαίδευσης και ανάπτυξης προσωπικού, αλλά και τυχόν ζητήματα που μπορεί να επηρεάζουν την εργασιακή ικανοποίηση και την διατήρηση ταλέντων στην επιχείρηση.
Τα δεδομένα που προκύπτουν από τα exit interviews, εφόσον συγκεντρώνονται και αναλύονται συστηματικά, μπορούν να αποκαλύψουν μοτίβα που δύσκολα θα γίνονταν αντιληπτά σε διαφορετική περίπτωση. Επομένως, η ανατροφοδότηση που εισπράττει μία εταιρία από αυτή την πρακτική είναι πολύτιμη όταν αξιοποιείται σωστά.
Έχει αξία για μία εταιρία το exit interview και αν ναι, πότε ;
Η αξία ενός exit interview εξαρτάται απόλυτα από τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται και αξιοποιείται. Μια διαδικασία που πραγματοποιείται εντελώς τυπικά και διεκπεραιωτικά, δύσκολα θα προσφέρει ουσιαστικό αποτελέσματα. Αντιθέτως, όταν η εταιρία δείχνει πραγματικό ενδιαφέρον για την άποψη του εργαζομένου και χρησιμοποιεί τα ευρήματα για να βελτιωθεί, τότε η συνέντευξη αποχώρησης μετατρέπεται σε ένα ισχυρό εργαλείο.
Μάλιστα, αυτή η διαδικασία αποκτά ιδιαίτερη αξία όταν παρατηρείται αυξημένη αποχώρηση προσωπικού, αποχωρούν εργαζόμενοι με υψηλή απόδοση και σημαντική τεχνογνωσία. Σε αυτές τις περιπτώσεις η διαδικασία αυτή βοηθάει στην κατανόηση του πραγματικού λόγου αποχώρησης. Στην καλύτερη αξιολόγηση της κουλτούρας, της διοίκησης και των εταιρικών παροχών. Επίσης, βοηθάει στο να επισημανθούν τομείς που χρειάζονται αναβάθμιση, ώστε να αποτραπεί μελλοντική αποχώρηση εργαζομένων. Τέλος, η ανατροφοδότηση που συλλέγεται μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά στη λήψη καλύτερων διοικητικών αποφάσεων.
Ο εργαζόμενος που αποχωρεί αξίζει να συμπληρώσει το exit interview;
Πολλοί εργαζόμενοι που επιθυμούν να αποχωρήσουν οικειοθελώς αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα τα exit interviews. Ορισμένοι θεωρούν πως και να καταθέσουν τους ειλικρινείς λόγους και τα αίτια της αποχώρησής τους, δεν θα ληφθούν υπόψιν, ενώ άλλοι προτιμούν να αποχωρήσουν χωρίς να αναφερθούν σε αρνητικές εμπειρίες.
Παρότι το exit interview σχεδιάστηκε ως ένα εργαλείο ειλικρινούς ανατροφοδότησης, στην πράξη αρκετοί εργαζόμενοι επιλέγουν να μην εκφράσουν όλες τις σκέψεις τους. Ο βασικότερος λόγος είναι ότι, ακόμη και κατά την αποχώρησή τους, επιθυμούν να διατηρήσουν καλές επαγγελματικές σχέσεις και να προστατεύσουν τη φήμη τους στην αγορά εργασίας, καθώς αυτό μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις σε μελλοντικές συστάσεις και πιθανές συνεργασίες.
Ωστόσο, η συνέντευξη αποχώρησης δίνει την ευκαιρία στον εργαζόμενο να εκφράσει με ειλικρίνεια και επαγγελματισμό τις απόψεις του για όσα λειτούργησαν θετικά αλλά και για όσα θα μπορούσαν να βελτιωθούν. Παράλληλα, αποτελεί έναν τρόπο να ολοκληρώσει την συνεργασία του με έναν εποικοδομητικό και ώριμο τρόπο.
Τι κερδίζουν τελικά εργαζόμενος και εργοδότης;
Το exit interview δεν αποτελεί πανάκεια ούτε μπορεί από μόνο του να λύσει τα προβλήματα ενός οργανισμού. Μπορεί όμως να λειτουργήσει ως ένας πολύτιμος μηχανισμός επικοινωνίας ανάμεσα σε εργαζόμενο και εργοδότη τη στιγμή που ολοκληρώνεται μια επαγγελματική σχέση.
Για τον εργαζόμενο είναι μια ευκαιρία να μοιραστεί την εμπειρία του και να συμβάλει, έστω και την τελευταία στιγμή, στη βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος. Για την εταιρεία είναι μια πηγή πληροφοριών που μπορεί να αποκαλύψει αδυναμίες, να επιβεβαιώσει θετικές πρακτικές και να οδηγήσει σε ουσιαστικές αλλαγές.
Εν κατακλείδι , το νόημα του exit interview δεν βρίσκεται στη συμπλήρωση ενός ακόμη ερωτηματολογίου, αλλά στην ποιότητα της ανατροφοδότησης και κυρίως στη διάθεση και των δύο πλευρών να αξιοποιήσουν αυτή τη διαδικασία με ειλικρίνεια, σεβασμό και διάθεση για εξέλιξη. Η ποιότητα ενός exit interview δεν κρίνεται μόνο από το πόσο ειλικρινής είναι ο εργαζόμενος, αλλά και από το πόσο έτοιμη είναι η εταιρεία να ακούσει όσα έχει να πει.
