Μία πτυχή της Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού που συχνά παραμελείται είναι η διαχείριση των benefits, δηλαδή των παροχών που προσφέρει ένας οργανισμός στους εργαζομένους του ως αντάλλαγμα για την παροχή εργασίας, πέρα από τον μισθό. Οι παροχές αυτές είναι οικειοθελείς, καθώς παρέχονται χωρίς να υπάρχει σχετική υποχρέωση από τον νόμο ή τη σύμβαση εργασίας, σε αντίθεση με τον μισθό. Μπορεί να υποστηρίζουν την υγεία και την ευεξία των εργαζομένων, την ευελιξία στην εργασία ή την προώθηση του work-life balance. Στη σύγχρονη εργασιακή πραγματικότητα τα benefits λαμβάνουν πολλές και διαφορετικές μορφές, αντανακλώντας τις ποικίλες ανάγκες των εργαζομένων.
Γιατί αξίζει ένας οργανισμός να επενδύσει στα benefits των εργαζομένων;
Τα benefits δεν αποτελούν απλώς ένα συμπληρωματικό στοιχείο του πακέτου αποδοχών, αλλά ένα στρατηγικής σημασίας πλεονέκτημα στα χέρια των οργανισμών. Ξεκινώντας με το στάδιο του recruiting, οι ελκυστικές παροχές βοηθούν έναν οργανισμό να προσελκύσει ταλέντα μέσα σε μία αγορά εργασίας που τα τελευταία χρόνια έχει γίνει ανταγωνιστική όχι μόνο για τους υποψηφίους, αλλά και για τους ίδιους τους οργανισμούς. Τα ταλέντα με τα προσόντα που διαθέτουν διεκδικούνται από περισσότερους οργανισμούς, ενώ παράλληλα έχουν ανεβάσει τα standards τους και πλέον αξιολογούν την προοπτική συνεργασίας με έναν εργοδότη με διαφορετικά κριτήρια. Ένα ανταγωνιστικό πακέτο παροχών βοηθά τον οργανισμό να ξεχωρίσει και να επιλεχθεί ανάμεσα στους άλλους.
Επιπλέον, οι ελκυστικές παροχές συμβάλλουν καθοριστικά στην αύξηση της δέσμευσης των εργαζομένων (employee engagement). Όταν ένας οργανισμός παρέχει benefits, οι εργαζόμενοι αισθάνονται ότι η προσφορά τους αναγνωρίζεται. Ειδικά ένα στρατηγικά σχεδιασμένο πακέτο προνομίων δείχνει στους εργαζομένους ότι ο εργοδότης όχι μόνο εκτιμάει τη συνεισφορά τους, αλλά και ότι ακούει και λαμβάνει υπόψη του τις ανάγκες τους. Κατά συνέπεια, αυξάνεται η διάθεση και το κίνητρό τους να προσφέρουν με την εργασία τους στον οργανισμό.
Τέλος, ένα ανταγωνιστικό πακέτο benefits αυξάνει την πρόθεση των εργαζομένων να παραμείνουν στον οργανισμό. Σύμφωνα με τη Forbes, έρευνα του Society for Human Resources Management (SHRM), το 60% των συμμετεχόντων απάντησε ότι τα benefits αποτελούν πολύ σημαντικό κριτήριο για να συνεχίσουν να εργάζονται στον ίδιο εργοδότη. 1 Ως αποτέλεσμα, διατηρείται η σταθερότητα και η συνοχή των ομάδων και μειώνονται τα ποσοστά turnover.
Συνεπώς, γίνεται αντιληπτό ότι η επένδυση σε benefits επιστρέφει στον οργανισμό με τη μορφή της προσέλκυσης ταλέντων, αρχικά, και της διαμόρφωσης ενός εργασιακού περιβάλλοντος στο οποίο οι εργαζόμενοι αισθάνονται ικανοποιημένοι και θέλουν να μείνουν, στη συνέχεια.
Οργανώνοντας μία στρατηγική διαχείρισης των benefits
H κατανομή των παροχών ενός οργανισμού προϋποθέτει στοχευμένες κινήσεις στο πλαίσιο μιας οργανωμένης στρατηγικής διαχείρισης. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός συστήματος παροχών που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των εργαζομένων, ενώ παράλληλα υποστηρίζει τη συνολική λειτουργία και τους στόχους του οργανισμού. Παρακάτω ακολουθούν μερικές ενδεικτικές κατευθυντήριες γραμμές. Σημειώνουμε ότι πριν την εφαρμογή πλάνου διαχείρισης των benefits είναι σκόπιμο να έχετε συμβουλευτεί δικηγόρο/νομικό σύμβουλο, ώστε να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, ιδίως ως προς ζητήματα φορολογικής και ασφαλιστικής μεταχείρισης των παροχών σε είδος.
Αρχικά, κρίνεται απαραίτητος ο προσδιορισμός του budget ανά εργαζόμενο που είναι διατεθειμένος να επενδύει μηνιαίως (ή σε όποια άλλη βάση) ο οργανισμός. Η οικονομική βιωσιμότητα είναι παράγοντας που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη, ώστε ο οργανισμός να μπορεί να συνεχίσει να παρέχει τα benefits χωρίς κάποια συνέπεια οικονομικής φύσεως.
Στη συνέχεια, σημαντικό στοιχείο στον σχεδιασμό πακέτων benefits αποτελεί η διερεύνηση και η κατανόηση των αναγκών των εργαζομένων, ώστε οι παροχές που προσφέρονται να είναι ουσιαστικές και πρακτικά αξιοποιήσιμες στην καθημερινότητά τους. Κατά αυτόν τον τρόπο, ο οργανισμός δίνει το μήνυμα ότι ακούει τους εργαζομένους του, ενδιαφέρεται για αυτούς και επιδιώκει να συμβάλει έμπρακτα στη βελτίωση της ζωής τους παρέχοντας όσο το δυνατόν πιο προσωποποιημένα benefits. Έτσι, η αξιοποίηση (ανώνυμων) εργαλείων ανατροφοδότησης όπως ερωτηματολόγια και φόρμες αξιολόγησης των τρεχόντων παροχών, μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τον βαθμό ικανοποίησης των εργαζομένων και να υποστηρίξει τη διαμόρφωση πακέτων benefits που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες τους.
Για παράδειγμα μέσα από την ανατροφοδότηση μπορεί να προκύψει ότι κάποιοι εργαζόμενοι επιβαρύνονται καθημερνά με έξοδα μετακίνησης προς και από την εργασία. Σε μία τέτοια περίπτωση ο οργανισμός θα μπορούσε να εξετάσει την παροχή οικονομικής ενίσχυσης για καύσιμα σε όσους μετακινούνται με ιδιωτικό όχημα ή την κάλυψη του κόστους κάρτας Μέσων Μαζικής Μεταφοράς για όσους τα χρησιμοποιούν. Με αυτόν τον τρόπο, το benefit καλύπτει μία πραγματική ανάγκη των εργαζομένων και συμβάλει στη βελτίωση της καθημερινότητάς τους.
Ανεξάρτητα από την ανατροφοδότηση από τους εργαζόμενους, είναι σκόπιμο και ο ίδιος ο οργανισμός να ασχολείται ανά διαστήματα με την αναθεώρηση και τη βελτίωση του πακέτου benefits που προσφέρει, προκειμένου να διατηρήσει ένα ποιοτικό πρόγραμμα παροχών.
Επιπλέον, για τη δημιουργία ενός πακέτου benefits που συνδυάζει τη βιωσιμότητα και την ουσιαστική υποστήριξη των εργαζομένων, η δημιουργικότητα και η πρακτική σκέψη είναι απαραίτητα εργαλεία. Παραδείγματος χάρη αν ένας οργανισμός επιθυμεί να υποστηρίξει την ψυχική υγεία των εργαζομένων, θα μπορούσε να οργανώνει ομαδικές συνεδρίες ψυχοθεραπείας μία φορά την εβδομάδα για όλη την ομάδα ενός τμήματος. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται μειωμένο κόστος σε σύγκριση με την κάλυψη ατομικών συνεδριών για κάθε εργαζόμενο ξεχωριστά.
Αντίστοιχα, εάν στόχος είναι η βοήθεια στην ανατροφή των παιδιών των εργαζομένων, θα μπορούσε να συνεργαστεί με επαγγελματία babysitter που θα αναλαμβάνει τη φύλαξη των παιδιών σε συγκεκριμένες ημέρες της εβδομάδας στους χώρους της εταιρίας (εφόσον υπάρχει αυτή η δυνατότητα). Εναλλακτικά θα μπορούσε να υπάρχει συνεργασία με εξωτερικό χώρο φύλαξης παιδιών. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η κάλυψη εξόδων φύλαξης για κάθε εργαζόμενο ξεχωριστά, ενώ το benefit διατηρείται λειτουργικό. Σημειώνουμε ότι είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί η τήρηση όλων των νόμιμων διαδικασιών κατά την παροχή ενός τέτοιου benefit (π.χ. σε σχέση με θέματα ασφάλειας και προστασίας προσωπικών δεδομένων).
Παράλληλα, αξίζει να ληφθεί υπόψη η επένδυση σε benefits που δεν είναι οικονομικής φύσης, αλλά είναι εξίσου σημαντικά, κυρίως για την προώθηση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Τέτοιου είδους παροχές έχουν εξίσου μεγάλη σημασία και σίγουρα θα εκτιμηθούν. Ενδεικτικά μπορείτε να προσφέρετε άδειες νοσηλείας τέκνου/ηλικιωμένου γονέα, ευέλικτο ωράριο, καθώς και την ολοένα και πιο διαδεδομένη δυνατότητα υβριδικής εργασίας.
Επιπλέον, για τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου πακέτου benefits που θα εκτιμηθεί από τους εργαζομένους κλειδί είναι η out of the box σκέψη. Η αξιοποίηση της δημιουργικότητας και της φαντασίας μπορεί να αναδείξει πρωτότυπες ιδέες για benefits που ξεφεύγουν από τις πιο κλασικές, όπως ιδιωτική ασφάλιση εργαζομένων ή εκπτώσεις στα προϊόντα/υπηρεσίες της εταιρίας. Ενδεικτικά προτείνονται: οι ευκαιρίες συμμετοχής σε προγράμματα Learning & Development με θέμα την ανάπτυξη soft/hard skills που θα βοηθήσουν τους εργαζομένους στην επαγγελματική καθημερινότητα τους, η κάλυψη εξόδων γραφείου στο σπίτι (π.χ. καρέκλα γραφείου, σύνδεση στο Internet) για τους εργαζομένους εξ αποστάσεως, καθώς και κουπόνια σίτισης σε καταστήματα με τα οποία συνεργάζεται ο οργανισμός.
Τέλος, κάθε HR Professional που ασχολείται με τη διαχείριση των benefits είναι απαραίτητο να θυμάται ότι στόχος δεν είναι η ποσότητα των παροχών, αλλά η ποιότητα, η οποία ισούται με υποστήριξη των εργαζομένων, ανταπόκριση στις ανάγκες τους, αλλά και πρακτικότητα και βιωσιμότητα για τον οργανισμό.
Έχοντας λάβει υπόψη τις παραπάνω παραμέτρους ένας οργανισμός είναι πλέον έτοιμος να θέσει σε εφαρμογή το πλάνο διαχείρισης των benefits, ορίζοντας υπεύθυνους υλοποίησης και κλείνοντας τις απαραίτητες συνεργασίες!
- Το Society for Human Resources Management (SHRM) είναι η μεγαλύτερη στον κόσμο επαγγελματική ένωση που ασχολείται με θέματα διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού. ↩︎
