When perceiving a coworker as creative affects social networks over time: A network theory of social capital perspective. Journal of Organizational Behavior, 44(8), 1183–1203. https://doi.org/10.1002/job.2737
Köseoğlu, G., Breidenthal, A. P., & Shalley, C. E. (2023)
Περίληψη
Η παρούσα έρευνα μελετά τα χαρακτηριστικά εκείνα που καθιστούν τους εργαζόμενους πιο ελκυστικούς μέσα στον οργανισμό για σύναψη σχέσεων από τους συναδέλφους. Τα χαρακτηριστικά αυτά, φαίνεται να είναι η δημιουργικότητα και μάλιστα το φαινόμενο αυτό ισχυροποιείται όταν πρόκειται για δημιουργικούς εργαζόμενους που ανήκουν στη δημογραφική μειονότητα του οργανισμού.
Οι μελέτες έδειξαν ότι τα άτομα αυτά είναι πιο περιζήτητα για δημιουργία στενών σχέσεων από τους συναδέλφους, κι έτσι παράλληλα μετακινούνται σε κεντρικό σημείο στο κοινωνικό δίκτυο του οργανισμού.
Περιεχόμενα
Εισαγωγή
H παρούσα έρευνα, μελετά τους παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η σύναψη σχέσεων στον εργασιακό χώρο. Πιο συγκεκριμένα, προσπαθεί να κατανοήσει ποια είναι αυτά τα στοιχεία που κινητοποιούν τους εργαζόμενους να δημιουργήσουν σχέσεις με συγκεκριμένους συναδέλφους τους, και πώς το γεγονός αυτό επηρεάζει τη θέση των συναδέλφων αυτών στο εταιρικό/οργανωτικό δίκτυο.
Η βάση της ιδέας αυτής μπορεί να περιγραφεί και από τη Θεωρία Δικτύου Κοινωνικού Κεφαλαίου (The Network Theory of Social Capital). Η θεωρία προτείνει πως το κοινωνικό κεφάλαιο είναι εξίσου σημαντικό με το οικονομικό. Οι άνθρωποι μέσω των σχέσεων που συνάπτουν με άλλους ανθρώπους έχουν πρόσβαση σε κάποιους πόρους (π.χ. γνώσεις, θέσεις εργασίας, φήμη). Έτσι, σκοπό έχουν να δημιουργήσουν ένα κοινωνικό κεφάλαιο το οποίο θα τους προσφέρει σημαντικούς πόρους. Από την άλλη, η αγορά αναζητά συνεχώς καινοτομία, άρα τα δημιουργικά άτομα είναι ιδιαίτερα περιζήτητα από τους εργοδότες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, σε συνδυασμό με τις αρχές της παραπάνω θεωρίας, οι εργαζόμενοι να θέλουν να αυξήσουν το κοινωνικό τους κεφάλαιο αναζητώντας δημιουργικούς ανθρώπους, μέσω των οποίων θα επωφεληθούν ενισχύοντας τη δημιουργικότητά τους.
Γίνεται επομένως αντιληπτό, πως η δημιουργικότητα αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό των εργαζομένων, το οποίο τους καθιστά περισσότερο «ελκυστικούς». Αυτό έχει ως αποτέλεσμα όλο και περισσότεροι συνάδελφοι να επιδιώκουν σχέσεις με αυτούς τους ανθρώπους, κι οι τελευταίοι να μετακινούνται σε μια πιο κεντρική θέση στο κοινωνικό δίκτυο του εκάστοτε οργανισμού. Ως απόρροια αυτού, αναμένεται ότι ο αντιλαμβανόμενος βαθμός δημιουργικότητας του κάθε εργαζόμενου μπορεί να ενισχύσει τον βαθμό κεντρικότητας που το άτομο καταλαμβάνει στον οργανισμό.
H δημιουργικότητα αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό των εργαζομένων, το οποίο τους καθιστά περισσότερο «ελκυστικούς»
Εξετάζεται επίσης, κατά πόσο η σχέση αυτή επηρεάζεται από τον βαθμό δημογραφικής ανομοιότητας των εργαζόμενων. Ως δημογραφική ανομοιότητα εννοείται η διαφορά στο φύλο και την εθνικότητα. Κι αυτό ισχύει γιατί άτομα που διαφέρουν μεταξύ τους, αποτελούν πηγές μοναδικών προοπτικών και πληροφοριών.
Έτσι, εργαζόμενοι οι οποίοι γίνονται αντιληπτοί ως δημιουργικοί από τους συναδέλφους τους αλλά και είναι περισσότερο δημογραφικά ανόμοιοι στον οργανισμό, είναι πιθανότερο να προσελκύσουν τους συναδέλφους τους με σκοπό τη σύναψη σχέσεων, και με αυτόν τον τρόπο μεταφέρονται στο επίκεντρο του κοινωνικού δικτύου του οργανισμού.
Η μελέτη εξετάζει τις συνέπειες στις σχέσεις και την κεντρικότητα της θέσης ενός εργαζόμενου που γίνεται αντιληπτός από τους άλλους ως δημιουργικός, και πώς αυτές εξελίσσονται στο χρόνο. Ακόμα, διερευνάται κατά πόσο η δημογραφική ανομοιότητα μέσα στον οργανισμό μπορεί να λειτουργήσει ως πλεονέκτημα στην ενίσχυση των κοινωνικών σχέσεων των ατόμων αυτών.
Υποθέσεις
Η αντιλαμβανόμενη δημιουργικότητα ενός συναδέλφου αυξάνει την σχεσιακή εγγύτητα μαζί του σε βάθος χρόνου.
Όσο περισσότερο γίνεται ένας συνάδελφος αντιληπτός ως δημιουργικός, τόσο αυξάνεται η κεντρικότητα στο δίκτυο επικοινωνίας του στον οργανισμό με την πάροδο του χρόνου.
Η δημογραφική διαφορετικότητα θα επηρεάσει θετικά την εγγύτητα της σχέσης με έναν συνάδελφο ο οποίος γίνεται αντιληπτός ως δημιουργικός, στο παρόν και το μέλλον. Η σχέση αυτή αναμένεται να είναι πιο ισχυρή όταν τα άτομα διαφέρουν ως προς α) το φύλο και β) την εθνικότητα.
Ο βαθμός κεντρικότητας στη θέση του κοινωνικού δικτύου του οργανισμού θα είναι υψηλότερος για τον συνάδελφο που γίνεται αντιληπτός ως δημιουργικός όταν α) το φύλο του και β) η εθνικότητά του είναι διαφορετικά από την πλειοψηφία των εργαζομένων.
Μέθοδος
Η μεθοδολογική προσέγγιση επέτρεψε στους ερευνητές να διερευνήσουν τον αντίκτυπο της αντιλαμβανόμενης δημιουργικότητας των συναδέλφων στα κοινωνικά δίκτυα με την πάροδο του χρόνου, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως οι ομοιότητες φύλου και εθνικότητας εντός του εργασιακού περιβάλλοντος.
| Μελέτη | |
|---|---|
| 1 | Μια πειραματική μελέτη με βινιέτα, με 303 συμμετέχοντες εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης (56,8% άντρες) όπου έγινε χειρισμός της αντιλαμβανόμενης δημιουργικότητας των συναδέλφων και της ομοιότητας των φύλων για την εξέταση της επίδρασής τους στις δυαδικές σχέσεις. |
| 2 | Ένας διαχρονικός σχεδιασμός έρευνας (8 εβδομάδες) με ένα δείγμα εργαζόμενων πλήρους απασχόλησης για τον έλεγχο των ίδιων υποθέσεων όπως στη μελέτη 1. Στην πρώτη έρευνα συμμετείχαν τελικά 227 εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης ενώ μετά από 8 εβδομάδες επανήλθαν 172. Κριτήριο συμμετοχής η αξιολόγηση της σχέσης με ένα συνάδελφο που δεν γνωρίζουν πάνω από 3 μήνες. |
| 3 | Ένας διαχρονικός σχεδιασμός έρευνας (1 έτους) πολλαπλών πηγών σε μια μελέτη πεδίου με 150 φοιτητές ΜΒΑ πλήρους απασχόλησης για τον έλεγχο ολόκληρου του θεωρητικού μοντέλου. |
Αποτελέσματα
Μελέτη 1:
Όταν κάποιος εργαζόμενος αντιλαμβάνεται έναν συνάδελφο ως δημιουργικό είναι πιθανότερο να αναπτύξει στενή σχέση μαζί του στο μέλλον. Ωστόσο, δεν βρέθηκε κάποια επίδραση του φύλου και της εθνικότητας, ίσως επειδή επρόκειτο για βινιέτα και όχι για γεγονός πραγματικής ζωής.
Μελέτη 2:
Η αντιλαμβανόμενη δημιουργικότητα του συναδέλφου παραμένει ισχυρός προβλεπτικός παράγοντας στην αλλαγή της σχεσιακής εγγύτητας στην πάροδο του χρόνου. Ωστόσο, δε βρέθηκε κάποια επίδραση της διαφορετικότητας ως προς την εθνικότητα. Κι αυτό αποτελεί περιορισμό της έρευνας εξαιτίας του χαμηλού επιπέδου διαφορετικότητας ως προς τις διάφορες εθνικότητες αλλά και του περιορισμένου χρόνου (8 εβδομάδες) όπου μπορεί να μην γίνουν εμφανείς διαφορές εξαιτίας αυτού.
Μελέτη 3:
Στη μελέτη αυτή διάρκειας 1 έτους, βρέθηκε ότι οι άνθρωποι τείνουν να συνάπτουν στενότερες σχέσεις μέσα στο χρόνο με άτομα που αξιολογούν ως δημιουργικά. Η σχέση αυτή φάνηκε να ισχυροποιείται σε καταστάσεις ανομοιογένειας α) εθνικότητας και β) φύλου. Ακόμα πιο ισχυρή η σχέση σε καταστάσεις ανομοιογένειας και φύλου και εθνικότητας παράλληλα. Τέτοιοι άνθρωποι αποτελούν σημαντική πηγή δημιουργικότητας, και ενισχύουν το κοινωνικό κεφάλαιο των συναδέλφων τους, με τους οποίους έχουν συνάψει σχέση. Τέλος, όσο περισσότεροι συνάδελφοι αντιλαμβάνονται το άτομο ως δημιουργικό τόσο πιο εύκολα μετακινείται αυτό στο κέντρο του κοινωνικού δικτύου του οργανισμού με την πάροδο του χρόνου.
