Περίληψη
Οι νέοι επαγγελματίες μπορεί να αντιμετωπίσουν άγχος και ανασφάλεια στο νέο τους ξεκίνημα. Σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης είναι να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα επίσημων προγραμμάτων και πρακτικών επαγγελματικής ένταξης (onboarding) συγκριτικά με ανεπίσημες πρακτικές και συμμετοχή σε ερευνητικές διαδικασίες, ως προς την ενίσχυση της οργανωσιακής κοινωνικοποίησης. Συμπεριλήφθηκαν 5 έρευνες σχετικές με το θέμα. Τα αποτελέσματα προτείνουν στους οργανισμούς την προτεραιοποίηση της εκπαίδευσης στο χώρο εργασίας (on-the-job training) και στους ερευνητές την κατανόηση του καλύτερου τρόπου εφαρμογής της.
Λέξεις κλειδιά: organizational socialization, formal onboarding practices, formal onboarding programs, informal onboarding, treatment as usual, new professionals
Περιεχόμενα
Εισαγωγή
Η οργανωσιακή κοινωνικοποίηση αναφέρεται στη διαδικασία μέσω της οποίας τα άτομα αποκτούν τις γνώσεις, δεξιότητες, στάσεις και συμπεριφορές που απαιτούνται για την προσαρμογή σε ένα νέο ρόλο. Αυτή η κοινωνικοποίηση λαμβάνει χώρα καθ’ όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας ενός ατόμου, κάθε φορά που υπάρχει μια αλλαγή ρόλου, είτε αυτό είναι μια μετάβαση από την εκπαίδευση στην εργασία (που είναι το πιο δύσκολο), είτε από έναν οργανισμό σε άλλον, είτε από έναν ρόλο σε άλλον εντός του ίδιου οργανισμού. Οι νέοι επαγγελματίες αντιμετωπίζουν υψηλά επίπεδα άγχους και αβεβαιότητας κατά τη διάρκεια αυτής της μετάβασης και ο στόχος είναι να αναπτύξουν αίσθηση ικανότητας και ελέγχου, προβλεψιμότητας και κοινωνικής ένταξης. Οι οργανισμοί εφαρμόζουν διάφορες πρακτικές, προγράμματα και πολιτικές για να διασφαλίσουν την ομαλή οργανωσιακή κοινωνικοποίηση των νέων εργαζόμενων.
Οι οργανισμοί που δίνουν έμφαση στη διαδικασία ένταξης (onboarding) των νέων εργαζόμενων φαίνεται να απολαμβάνουν μεγαλύτερα (οικονομικά) κέρδη. Η απόκτηση και καλλιέργεια του καλύτερου δυνατού ανθρώπινου δυναμικού προτείνεται ως το κλειδί της επιτυχίας.
Το μοντέλο Ενημέρωση-Καλωσόρισμα-Οδηγός [Inform-Welcome-Guide (IWC)] περιλαμβάνει μια γενική εικόνα του πεδίου της διαδικασίας ένταξης (onboarding). Το συγκεκριμένο μοντέλο προτείνει πως η οργανωσιακή κοινωνικοποίηση μπορεί να γίνει για 3 λόγους: 1) παροχή πληροφοριών με σκοπό τη μάθηση και έτσι την αυξημένη λειτουργικότητα στον οργανισμό 2) δημιουργία αισθήματος αποδοχής στους νέους εργαζόμενους, καλύπτοντας έτσι τις συναισθηματικές τους ανάγκες και στηρίζοντας τους στη δημιουργία κοινωνικών σχέσεων και 3) παροχή επαγγελματικής καθοδήγησης με σκοπό την ομαλότερη μετάβαση.
Πέρα από τα μοντέλα και σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, η εκπαίδευση και οι επίσημες συμμετοχικές πρακτικές ένταξης είναι σημαντικές για την ενσωμάτωση νέων εργαζομένων σε έναν οργανισμό, παρέχοντας σαφείς πληροφορίες και υποστήριξη. Ο έλεγχος της προόδου είναι απαραίτητος.
Η κοινωνικοποίηση των νέων επαγγελματιών βασίζεται σε τρεις βασικούς δείκτες: τη σαφήνεια του ρόλου, τη γνώση των καθηκόντων και την κοινωνική αποδοχή. Η σαφήνεια του ρόλου περιλαμβάνει την κατανόηση των προσδοκιών του ρόλου καθώς και των κατάλληλων συμπεριφορών για την επίτευξη των στόχων. Η γνώση των καθηκόντων αφορά αίσθηση ικανότητας για την εκτέλεση των αρμοδιοτήτων και η κοινωνική αποδοχή συμπεριλαμβάνει την ένταξη σε κοινωνικές ομάδες και την υποστήριξη από τους συναδέλφους. Οι κοινωνικοί κίνδυνοι μπορούν να επηρεάσουν την ένταξη και τη συμμετοχή των νέων επαγγελματιών. Έτσι, η κοινωνικοποίηση είναι σημαντική για την προσαρμογή και την καλύτερη απόδοση των νέων στον επαγγελματικό τους ρόλο.
Μελέτες έχουν δείξει ότι η ένταξη νέων εργαζομένων με τυποποιημένο και δομημένο τρόπο συνδέεται με μεγαλύτερη προσαρμογή και αποτελεσματικότητα.
Σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης είναι να διερευνήσει την αποτελεσματικότητα των επίσημων διαδικασιών ένταξης (onboarding) στη διευκόλυνση της οργανωσιακής κοινωνικοποίησης των νέων επαγγελματιών.
Αποσαφήνιση όρων:
Οι επίσημες πρακτικές ένταξης (formal onboarding practices) αποτελούν οποιαδήποτε επίσημη διαδικασία ένταξης που προωθείται από τον οργανισμό ή τον ερευνητή για να διευκολύνει την προσαρμογή των νέων επαγγελματιών. Αυτές οι πρακτικές μπορεί να αφορούν μοναδικές περιπτώσεις ή να επαναλαμβάνονται κατά διαστήματα.
Από την άλλη, τα επίσημα προγράμματα ένταξης (formal onboarding programs) επεκτείνονται συνήθως για εβδομάδες ή μήνες και περιλαμβάνουν μια σειρά από πρακτικές ένταξης.
Επίσης, υπάρχει η ανεπίσημη ένταξη (informal onboarding) , που αναφέρεται σε ανεπίσημες δραστηριότητες που εφαρμόζονται από μέλη του οργανισμού για να διευκολύνουν την προσαρμογή των νέων επαγγελματιών.
Τέλος, η θεραπεία ως συνήθως (treatment as usual) αναφέρεται σε τυπικές πρακτικές ή προγράμματα ένταξης που χρησιμοποιούνται ως συνθήκες σύγκρισης σε μελέτες.
Οι νέοι επαγγελματίες (new professionals) είναι εκείνοι που έχουν πρόσφατα εισέλθει στην αγορά εργασίας.
Ερευνητικά ερωτήματα ανασκόπησης:
- Ποια είναι η αποτελεσματικότητα των επίσημων έναντι των ανεπίσημων πρακτικών ένταξης ή της θεραπείας ως συνήθως στην κοινωνικοποίηση των νέων επαγγελματιών;
- Ποιο είναι το αποτέλεσμα των επίσημων προγραμμάτων ένταξης έναντι των ανεπίσημων ή της θεραπείας ως συνήθως στην κοινωνικοποίηση των νέων επαγγελματιών;
Μέθοδος
Χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος συστηματικής ανασκόπησης JBI.
| Κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού: | |
|---|---|
| Συμπεριλήφθηκαν άτομα ηλικίας 18-30 ετών ώστε να είναι νέοι (και νεοεισαχθέντες) επαγγελματίες. Αυτοί έπρεπε να λάβουν μέρος σε οποιοδήποτε επίσημο πρόγραμμα επαγγελματικής ένταξης με εξαίρεση προγράμματα που ξεκινούν μετά από τους τρεις μήνες απασχόλησης ή που αποτελούν μέρος της επαγγελματικής εκπαίδευσης (π.χ. ιατρικές ειδικότητες). Για να μετρηθεί ο βαθμός οργανωσιακής κοινωνικοποίησης χρησιμοποιήθηκαν οι βασικοί δείκτες κοινωνικοποίησης – σαφήνεια ρόλου, γνώση καθηκόντων και κοινωνική αποδοχή και συναφείς δομές (π.χ. σύγκρουση ρόλων, ασάφεια ρόλων, ενσωμάτωση στην ομάδα εργασίας, κοινωνική ενσωμάτωση, αυτοαποτελεσματικότητα, αυτοπεποίθηση, μάθηση, γνώση και απόδοση). Συμπεριλήφθηκαν μόνο μελέτες δημοσιευμένες στα αγγλικά, δημοσιευμένες από τον Ιανουάριο του 2006 έως τον Νοέμβριο του 2021, με θέμα σχετικό με διαδικασίες επαγγελματικής ένταξης (onboarding). Χρησιμοποιήθηκαν 2 βάσεις δεδομένων και λέξεις κλειδιά που σχετίζονται με έννοιες όπως νέος επαγγελματίας (new professional) και επίσημη ένταξη (formal onboarding). Τελικά συμπεριλήφθηκαν 5 μελέτες. Κατά βάση ο πληθυσμός που συμμετείχε στις μελέτες ήταν νέοι νοσηλευτές. |
Συζήτηση
- Τα ευρήματα της ανασκόπησης υποδηλώνουν ότι οι στρατηγικές και τα προγράμματα επαγγελματικής ένταξης με ρητή έμφαση στην εκπαίδευση δεξιοτήτων, με πρακτική σε καθημερινή βάση μπορεί να είναι αποτελεσματικά για τη βελτίωση της προσαρμογής των νέων επαγγελματιών.
- Τα ευρήματα είναι σύμφωνα με προηγούμενες έρευνες αλλά εστιάζουν στους νέους επαγγελματίες (18-30 ετών).
- Εφόσον 4 από τις 5 έρευνες χρησιμοποίησαν δείγμα νοσηλευτών τα αποτελέσματα είναι περισσότερο γενικεύσιμα σε αυτόν τον πληθυσμό.
- Οι αποτελεσματικές πρακτικές επαγγελματικής ένταξης, ιδίως εκείνες που περιλαμβάνουν δομημένη και προοδευτική εκπαίδευση δεξιοτήτων, έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην κοινωνικοποίηση των νέων εργαζόμενων.
- Η εκπαίδευση στο χώρο εργασίας (on-the-job training), ιδίως όταν είναι δομημένη και προοδευτική, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική. Τα προγράμματα που στερούνται αυτού του στοιχείου τείνουν να είναι λιγότερο αποτελεσματικά.
- Υπάρχουν συστηματικές ανασκοπήσεις για προγράμματα ένταξης που δείχνουν επιδράσεις στην μάθηση και την απόδοση, την αυτοπεποίθηση και την κοινωνική ένταξη.
- Έτσι, η παρούσα ανασκόπηση υποστηρίζει ότι, ενώ πολλές στρατηγικές μπορεί να είναι ωφέλιμες, τονίζει τη σημασία της δομημένης και υποστηριζόμενης εκπαίδευσης εντός εργασίας για τη μετάβαση νέων επαγγελματιών στην πρακτική τους.
- Επισημαίνεται η σημασία του ρόλου του επιβλέποντα και προτείνεται ότι η εκπαίδευση των νέων (νοσηλευτών) μπορεί να βελτιωθεί μέσω της δομημένης και θεωρητικά υποστηριζόμενης εκπαίδευσης εντός εργασίας.
- Η μεθοδολογική ποιότητα των συμπεριληφθέντων μελετών αξιολογήθηκε από χαμηλή έως μέτρια και υπήρξε υψηλός κίνδυνος μεροληψίας.
- Τέλος, οι συγγραφείς προτείνουν περισσότερη και εγκυρότερη έρευνα πάνω στο θέμα
